VPN Zenginliktir!

VPN (Virtual Private Network – Sanal Özel Ağ) bir bilgisayarın İnternet üzerinden, fiziken uzakta bulunan bir ağa güvenli şekilde eklenmesini sağlayan bir teknolojidir. Asıl kullanımı şirketlerin farklı merkez ve kullanıcılarını birleşik bir ağ çatısına toplamak olsa da olağan İnternet kullanıcıları için Dünya’nın pek çok baskıcı İnternet yaşantısını atlatmanın ve güvensiz bağlantıları güvenli kılmanın bir yolu olarak da biliniyor.

Elbette Türkiye özelinde pek çok kullanıcı için VPN bir yerlerden indirdikleri bedava bir programdan veya eklentiden başka bir şey ifade etmiyor. Bunun bir güvenlik riski olduğu kullanıcılar tarafından farkında olunmayan bir husus. VPN’ler pratik olarak bir servis sağlayıcıya olan güveni bir başka servis sağlayıcısına aktarmaktan ibaret. Sonuçta wikipedia* görüntülemek için bedava VPN kullanan biri tüm İnternet bağlantısını VPN servis sağlayıcısının elinden geçirmekte ve Elbette SSL gibi diğer şifreleme teknikleri kişileri korusa da bir hayli başka saldırıya ve gözleme ön açmaktadır. İnternet servis sağlayıcınıza, en sevdiğiniz kahvecideki açık kablosuz ağa veya devletinize haklı olarak güvenmiyor olabilirsiniz, peki bağlandığınız bedava VPN hizmetini sağlayanı ne kadar tanıyıp güveniyorsunuz?

Açıkçası bugün Türkiye’deki İnternet kalitesi ve özgürlüğü düşünülünce** genel olarak satın alınan İnternet bağlantısının bir uzantısı gibi görülmesi gerekiyor VPN hizmetinin. Şu anda özgür erişime çeşitli tartışılası sebep ile kapalı, aralarında Wikipedia gibi küresel bilgi kaynaklarının da bulunduğu çokça sayfa ve servis var Türkiye’de. Tüm bunların yanı sıra İnternet bağlantıları kanun*** emri ile düzenli olarak kayıt altında ve bu kayıtların korunacağına dair güvenilecek hiç bir garanti yok. Bu noktada konu güvene ve VPN gibi bir şeye ihtiyaç doğuran kapitalizmin güven yollarına dönüyor. Güvenli şekilde VPN kullanımı gerekli ise buna para ödemek gerekiyor ve açık wifi bağlantıları artık dünya genelinde bolca bulunsa da kimsenin VPN çıkışını kahvelerde sunduğu yok.

Sorun sadece VPN hizmetine ödenecek ücretle bitmiyor. VPN belirli bir işlemci gücü, modern işletim sistemleri, özel bir donanım ve en önemlisi dünya standartlarında hızlı bir bağlantı gerektirdiğinden, bu imkana sahip olmayanlar için sözkonusu hizmet erişilemez bir hal alıyor. Hindistan’da whatsapp’ı çalıştırabilecek telefonlara sahip olmayan insanların, Browserling isminde bir geliştirici sistemini kullanarak whatsapp ile iletişime erişmeye çalışması göz önünde bulundurulması gereken benzer bir örnek****. İletişim bir lüks haline donanımsal veya hizmet aracılığı ile geldiğinde kitle iletişimi demokratik özelliklerini kaybedip olduğundan daha fazla satın alınması gereken ve haliyle herkesin ulaşamadığı bir şeye dönüşüyor. İnternet tarafsızlığı ülkede olmadığından birgün topyekün bir sansüre girişilirse VPN’e ulaşamayan insanlar ile erişebilenler arasındaki en büyük ayrımın para olacağı aşikar görünüyor.

Bugün VPN erişimi için gereken bütçe belirli koşullarla az bile sayılabilir. Durum herhangi bir yerde Çin’de yaşananların tekrarı ile tamamen değişebilir. Bilgi bugün özgürce dağılabildiği için ucuz hatta bedava. Bu bolluğa rağmen bir VPN kurulumu hatırı sayılır bir birikim ve mücadele gerektiriyor. Çin; bugün VPN hizmet sağlayıcılarını, tüm devletlerin İnternet sağlayıcılarına yaptığı gibi kayıt altına alıp kontrol edip denetim altında tutmaya çalışıyor. Bununla eş zamanlı olarak kayıt dışında kalan gerçek VPN sağlayıcılarını en karmaşık teknolojiler ile engellemeye, erişim için gerekli bilgileri toplumdan saklamaya ve aşmaya çalışanları da yargı yolu ile cezalandırmaya çalışıyor. The Great Firewall (Kanımca İngilizce güzel kelime oyunlarından) Çin halklarını eskisi gibi dışarıdan korumuyor, içeride devlete esir ediyor.

Bugün İnternet o sevdiğimiz özgür, yaratıcı ve eşitlikçi özelliklerini hızla kaybediyor. Şayet iyi telefonlara ve bilgisayarlara paranız yetiyorsa, İnternet hizmeti alıp üzerine VPN kurabilecek kadar paranız varsa ve tüm bunları yapacak/yaptıracak bilgiye gücünüz yetiyorsa İnternet hala sizin için bildiğimiz İnternet gibi olabilir. Dünya’da her kaynak gibi bilgi de kıtlaşıyor, İnternet’in yarattığı bilgi devrimi yerini belki tarihin gördüğü en büyük bağımlı ve yanlı bilgi ağına, devletlerin ve mega şirketlerin eline bırakılıyor. Her şey gibi İnternet için de savaş bugün gözlerden uzak bir grup insanca sürdürülüyor, birgün herkesin buna katılması gerekecek. Ne kadar erken olursa o kadar iyi!

*Yazım tarihi itibari ile hala Türkiye çıkışlı bağlantılardan erişmek mümkün değildir.
**https://freedomhouse.org/report/freedom-net/2014/turkey
***5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Ve Bu Yayınlar
Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un 6-a bendi.
****http://www.catonmat.net/blog/incredible-events-at-browserling/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.